Kerst 2007

Vrijdagmiddag begon de jaarlijkse bijeenkomst met een interessante discussie. Pater Savino stelde de vraag of de medewerkers in dienst staan van de gemeenschap of dat het betaald werk is. Omdat er veel veranderingen gaan plaats vinden benadrukte hij de oorspronkelijke doelstelling van Provida. Ook werden de aktiviteiten van de diverse lokaties besproken en zaterdag praten we verder over de komende veranderingen.

Zaterdagochtend heb ik de TV ruimte versierd, luiken gesloten, waxinelichtjes aangestoken en de cadeautjes rondom de kerstboom gelegd. Met 15 kinderen was het een huiselijke, knusse sfeer en nadat we ´Noite Feliz´(Stille nacht, heilige nacht) gezongen hadden, werden de pakjes met kleding uitgedeeld. Veel blije gezichten, maar ook teleurgestelde omdat ze het T-shirt of de bermuda niet mooi vonden. Onderling is er daarna nog wat geruild zodat de meesten tevreden waren (dat valt niet mee!)
Om 9.30uur begon de H.Mis en langzamerhand kwamen er enkele moeders en broertjes en zusjes. Na de Mis gaven de jongens een presentatie van de capoeira. Nu allemaal vol trots met hun gekleurde band die ze in november gehaald hebben.
Daarna was er voor iedereen een eenvoudig, maar feestelijk bonengerecht met rijst, geroosterde vleesspiesjes en salade. Iedereen zat aan lange tafels en ik zag ze genieten.
Later op de middag was de oudervergadering, omdat december hier het einde van het schooljaar betekent. Er zijn twee jongens blijven zitten en één krijgt een herkansing. Omdat drie jongens de 18-jarige leeftijd bereiken dit jaar zullen zij het tehuis nu of volgend jaar moeten verlaten. Ik zie een smekende en angstige blik in hun ogen als ze mij vragen of ze volgend jaar terug mogen komen. Ik vind het heel vervelend dat dit nog niet duidelijk is voor ze. Helaas zijn niet alle ouders geinteresseerd, want er waren maar 3 moeders aanwezig van de 9.
In de tussentijd heb ik met zo´n 20 kleine kinderen wat spelletje gedaan waarbij ze snoepjes en kleine spelletjes konden winnen. Ze gingen in ieder geval allemaal met wat dingetjes naar huis.
sÁvonds was voor de medewerkers en had ieder een cadeautje meegenomen voor een ander. Met een heerlijke hartige (sandwich)taart en wat bier werd het een ontspannen, gezellige avond.

De volgende ochtend kwam Carlo (de Italiaan) en Celine mij ophalen. We hadden een auto gehuurd om de kerstdagen door te brengen bij de familie van Celine in Santa Luzia, 200 km van Belém. Omdat Damião en Gilberto uit het tehuis daar in het ´binnenland´ wonen gingen zij ook met ons mee. Hun ouders zijn gescheiden en de jongens zijn bij vader gebleven en de 2 meisjes bij moeder. Zij woont in de buurt van Belém, maar het schijnt een barak te zijn waar niets is. De jongens kunnen daar dus niet de vakantie doorbrengen.
Daar aangekomen ben ik met hen naar een tante gegaan en zij vertelde dat hun vader in de buurt werkte. Via een klein weggetje in een mooi landschap kwamen we bij een afgelegen, leegstaand huis waar hun vader verbleef. Een kleine, oudere man die z´n hele leven al op het land werkt. Als alles goed gaat krijgt hij over 2 maanden zijn welverdiende pensioen.
Maar wat een generatie verschil als je hem met 2 gezonde, modern geklede jongens ziet!

De volgende dag werden de boodschappen gedaan voor het kerstdiner ´savonds. In Nederland zou alles al binnen zijn en in de marinade liggen, maar hier gaat alles op het laatste moment. Voor het eerst heb ik een kalkoen klaargemaakt en de kip werd nog levend binnengebracht. Het water wat normaal gesproken 2x per dag toegevoerd wordt, kwam niet en zaten we dus zonder water waardoor er niet afgewassen kon worden. Het zij zo, en met wat flessen reservewater konden we verder koken en ons nog wassen. En dat op Kerstavond!
Om 8.00uur zijn we met z´n allen (ook oma van 83) naar de kerk gegaan en daarna heerlijk aan de kerstmaaltijd! Een eenzame, verward uitziende vrouw die langs liep werd gastvrij uitgenodigd om mee te eten. Zo gaat dat hier, iedereen helpt elkaar.
De volgende dag zouden we de jongens naar het dorp brengen achter de heuvels. We werden gewaarschuwd dat onze kleine huurauto niet geschikt was voor deze onverharde weg met kuilen en stenen, maar een motortaxi zei ons dat momenteel alle soorten autos daar naar toe gingen en dat het maar 20 minuten was. Vooruit, dan wagen we het erop, want ik wilde wel heel graag zien waar zij vandaan komen. Met 2 lachende jongens achterin, maar ik met zweet in m´n handen (Carlo reed) en een dichtgeknepen maag kwamen we na veel horten en stoten, stijgingen en dalingen na 45 minuten bij het dorp. Het is een kleine nederzetting met zo´n 8-10 huizen van leem, een klein schoolgebouw en een overdekt poolbiljart. Daarachter stroomt een brede rivier waar de mensen zichzelf en kleding wassen. We rijden naar de buren, wat de ouders zijn van Raimundo en Zéaugusto die ook in het tehuis hebben gewoond. Voor Gean, de broer van Damião en Gilberto is het ook een grote verrassing mij weer te zien. Hij is 2 jaar geleden uit het tehuis gegaan. We gaan het huis binnen (voor de eerste keer dat ik een lemen huis van binnen zie) en het is schoon, opgeruimd, maar er staat werkelijk niets. Er staan tussenmuren van leem waardoor het huis in vieren is verdeeld. In één ruimte staat een kleine kledingkast van Gean waar 3 kledingstukken in liggen en in een ander gedeelte staat een klein tafeltje met een waterkruik, verder niets.... De jongens hadden mij al vol schaamte ingelicht, maar dat het zo erg was kon ik mij niet voorstellen. Gelukkig hebben we 2 voedselpakketten meegenomen en heb ik nog iets extra´s gekocht om de vakantie tot februari door te brengen. Ook Damião kijkt mij angstig lachend aan en vraagt of hij wel terug mag komen, want ook hij wordt 18 over enkele maanden. Ik moet echter het antwoord schuldig blijven. Als hij zou blijven gaat hij ook net als zijn broer Gean naar de 2e klas van de middelbare school in Santa Luzia en worden ze elke dag door een schoolbusje gehaald en gebracht. Damião zou het liefst met Alex (ook 18) een huisje delen en verder leren. Ik zal kijken wat we kunnen doen, want juist deze leeftijd is zo belangrijk voor hun toekomst.
Na onze meegebrachte lunch neem ik met gemengde gevoelens afscheid. Ikik ben best nerveus voor de terugreis, maar deze verloopt uiteindelijk goed en voor mijn gevoel sneller dan de heenweg.
Als we terug zijn in Santa Luzia gaan we heerlijk ontspannen in een igarapé, een soort ven met stromend, helder water en een lekker koud biertje er bij. De volgende dag gaan we na wat korte familiebezoekjes weer terug naar Belém. Het was voor mij een indrukwekkende en avontuurlijke reis.